czwartek, 12 grudnia 2013

Wyprawa po Sampo

W tym roku na Festiwalu Słowian i Wikingów na Wolinie, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, pokazane zostało przedstawienie Wyprawa po Młynek Sampo oparte o runy fińskiej Kalewali. Scenariusz przedstawienia powstał w ramach działalności Teatru Skomorochy. Sama jednak realizacja związana jest z grupą rekonstrukcji historycznej KRAK. Niemniej jednak pomysł zjednoczył twórców i aktorów. Dlatego właśnie proponuję nagranie z tego przedstawienia: amatorskie, zrobione aparatem fotograficznym, ale zawsze...


część 1


część2

niedziela, 15 września 2013

Lira smyczkowa i Crwth

Dawid grający na lirze smyczkowej,  XI wiek (zdj. pobrane - Crwth)


Curt Sachs w swojej książce Historia instrumentów muzycznych pisze na temat średniowiecznych instrumentów muzycznych w Europie następująco:

"Niemal wszystkie instrumenty średniowiecznej Europy przeniknęły z Azji - z jej części południowo-wschodniej przez Bizancjum, ze świata arabskiego przez Afrykę Północną, albo też z północnego wschodu wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Bezpośrednia spuścizna kultury greckiej i rzymskiej wydaje się być w tym zakresie nieznaczna; jedynie lirę można uznać za instrument pochodzenia europejskiego"

Lira szarpana wywodziła się jeszcze z epoki starożytnej. Wraz z pojawieniem się smyczka, który też przybył do Europy z Azji, pojawiła się wersja smyczkowa liry. Najwcześniej znaną formą liry szarpanej jest lira anglosaska, o której wcześniej już pisałem (Lira anglosaska). Nieco inaczej wyglądają słowiańskie,  bałtyjskie i fińskie wersje liry szarpanej, czyli gęśle i kantele/kankles (zob. Gęśle). 

Średniowieczna lira smyczkowa pozostawiła po sobie niezwykłe zabytki w postaci różnych form instrumentów ludowych (zob. Muzyka wczesnośredniowieczna). Tutaj chciałem zaprosić do obejrzenia nagrań związanych z jedną z form liry smyczkowej, walijskim instrumentem Crwth

Zapraszam do oglądania!

Krótko na temat historii instrumentu i rekonstrukcji gry na nim:


Tutaj, przykład gry na instrumencie:


I kolejny film, tym razem pokazujący grę na rekonstrukcji instrumentu średniowiecznego, repertuar również średniowieczny:





piątek, 2 sierpnia 2013

Smok Wawelski na Wolinie

Jedno z przedstawień Teatru bardzo spontanicznie i wręcz przypadkowo zostało ostatnio pokazane podczas Festiwalu Słowian i Wikingów na Wolinie w ramach konkursu na legendę lub baśń skandynawską bądź słowiańską. Przedstawieniem tym było krótkie widowisko Legenda o Smoku Wawelskim

Okazało się, że znalazł się również ktoś, kto zarejestrował to przedstawienie. Dlatego właśnie zapraszam do oglądania:



sobota, 13 kwietnia 2013

Patrimonium Europae

W związku z nawiązaniem współpracy z fundacją Patrimonium Europae na stronie internetowej Fundacji ukazała się krótka notatka o działalności Teatru: krótka historia życia i twórczości. Zapraszamy do odwiedzin strony Fundacji i zapoznania się z jej działalnością, jak również z historią Teatru Skomorochy.




poniedziałek, 25 marca 2013

Suka biłgorajska

Ze względu na koniec okresu zimowego, bo przecież zaczęła się już wiosna (choć aura tego wcale nie potwierdza), postanowiłem dodać nowego posta, który może ożywi trochę internetową przestrzeń Teatru Skomorochy. Tym razem też będzie o instrumentach. Chciałem zaprezentować trochę materiału dotyczącego niezwykłego instrumentu, jakim jest suka biłgorajska. Jest to chordofon zrekonstruowany na podstawie akwareli Wojciecha Gersona z końca XIX wieku.

Akwarela Wojciecha Gersona


Nie dochował się zatem żaden zabytek materialny. Grę na tym instrumencie - zrekonstruowanym już - zaczęli opracowywać na nowo i później nauczać jej, Zbigniew Butryn i Maria Pomianowska. Ten niezwykle archaiczny instrument (charakterystyczna budowa, paznokciowy sposób uciskania strun) przypomina nieco fidel płocką - instrument zrekonstruowany na podstawie zabytku, również dla Marii Pomianowskiej.

Fidel płocka, zdjęcie pobrane ze strony M. Pomianowskiej

I oto krótka prezentacja samego instrumentu:




Maria Pomianowska wraz z zespołem Arcus Poloniae prezentuje możliwości zarówno fideli płockiej, jak i suki biłgorajskiej. Choć instrumentarium to daleko wykracza poza epokę, do której odwołują się przedstawienia Teatru Skomorochy, warto posłuchać i tej muzyki. Arcus Poloniae:




Warto też odwiedzić stronę poświęconą suce biłgorajskiej gdzie można przeczytać więcej na temat jej historii i budowy (SukaBiłgorajska)